Gewasinfo asperge

 

 

 

Gewis staat voor “Gewasbescherming En Weer Informatie Systeem”. Gewis is een computerprogramma dat u helpt het juiste spuitmoment te bepalen bij de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen. Er bestaat een sterke relatie tussen het weer en het effect van gewasbeschermingsmiddelen. De weersomstandigheden rondom het moment van de bespuiting bepalen het verschil tussen een geslaagde en een mislukte bespuiting.

Hoe werkt Gewis

Het adviessysteem Gewis berekent aan de hand van de weersgegevens het meest optimale spuitmoment. Hiermee voorkomt u dat uw gewas schade oploopt door een bespuiting op het verkeerde moment. Omdat u kunt spuiten op het meest geschikte moment, kunt u in veel gevallen ook een lagere dosering aanhouden. U bespaart dus middel en het risico op gewasschade neemt af.

Weerstation

Het Gewis-programma maakt gebruik van gegevens die verkregen worden via een weerstation in de regio. Deze worden via internet van het weerstation opgehaald. Het weerstation meet continu het microklimaat in het gewas en registreert de waarden per uur. Gewas- en bodemtemperatuur, luchtGewis in vollegrondsgroente vochtigheid in het gewas, neerslag en windsnelheid in de afgelopen dagen zijn van grote invloed op de toestand van de plant tijdens het spuiten (mate van afharding, blad droog of nat, groeisnelheid etc.). Gewis verwerkt deze gegevens bij het bepalen van het advies.

Weersverwachting

Gewis is gekoppeld aan het landbouwweerbericht voor de regio. Met deze gegevens wordt een inschatting gemaakt of ook na de bespuiting aan de weersvoorwaarden voor een effectieve toepassing van het middel wordt voldaan. Denk hierbij aan een buitje na toepassing van een bodemherbicide, groeizaam weer in de dagen na toepassing van een groeistof, of voldoende hechting bij toepassing van een contactfungicide.

Effect van een bespuiting

Wat de ideale omstandigheden voor een bespuiting zijn, wordt bepaald door allerlei specifieke eigenschappen van het middel: werkingsmechanisme, werkzame stof, formulering etc. Het gewisprogramma heeft een databank waarin alle eigenschappen van de bestrijdingsmiddelen zijn opgeslagen. Als u een bepaalde bespuiting wilt uitvoeren, kiest u het betreffende middel uit de lijst. Op basis van de weersgegevens berekent Gewis hoe die processen verlopen, dus wat het relatieve effect van de bespuiting is. Het effect van een werkzame stof wordt weergegeven in een grafiek over de periode van eergisteren t/m overmorgen. Per uur leest u af of de omstandigheden gunstig, gemiddeld of ongunstig zijn (zie voorbeeldgrafiek). Zo krijgt u op een eenvoudige wijze inzicht in de weersomstandigheden in relatie tot het bespuitingseffect. Bespuitingen onder ongunstige omstandigheden, met als gevolg een onvoldoende effect van het middel of zelfs gewasschade, kunt u zo vermijden.

Tips

Bij ‘groen’ spuiten: Probeer onder zo optimaal mogelijke omstandigheden te spuiten. Het programma Gewis geeft dit weer in een grafiek met de kleur groen. U kunt Gewis ook heel goed gebruiken als controle. Heeft u bepaalde bespuitingen gepland, kijk dan naar de Gewisadviezen en doe vervolgens (kleine) bijstellingen. Het programma werkt vaak ondersteunend op uw eigen gevoel en inschatting van de spuitomstandigheden.

Zelf beslissing nemen: Gewis geeft een advies voor het juiste spuitmoment. Het is natuurlijk aan uzelf om daar gepast mee om te gaan. Sommige bespuitingen dulden geen uitstel vanwege bijvoorbeeld de onkruidsituatie. Daarnaast moet de bespuiting wel passen in uw werkplanning.

Middelenkeuze: Onder specifieke weersomstandigheden kunnen middelen, die normaal niet de eerste voorkeur hebben, wel eens beter geschikt zijn. Als een middel dat u bij voorkeur gebruikt volgens Gewis maar matig effectief is, kijk dan eens naar de adviezen voor alternatieve middelen.

Terugkijken: Met Gewis kunt u terugkijken op al gedane bespuitingen. Door een goed of slecht resultaat te koppelen aan de beoordeling van Gewis kunt u op dit gebied veel kennis opdoen. Gewis stelt u in staat om gemakkelijker af te stappen van uw vaste gewoontes. Het programma zal u leren dat bepaalde vuistregels (bijvoorbeeld dat het beter is om ‘s avonds te spuiten) lang niet altijd opgaan en zeker niet voor alle middelen gelden.

 

Er worden meerdere typen bruinverkleuring gevonden. De bruinverkleuring treedt op bij de oogst, bij de verwerking of verder in het handelskanaal. Vaak komt de verkleuring alleen voor in de buitenste cellagen, waardoor het schillen van deze asperges vaak de financiële schade kan beperken. Ondanks deze oplossing, zoekt men toch naar de oorzaak van deze bruinverkleuringen.

 

Het project wordt sinds 2009 uitgevoerd in een samenwerking tussen: Forschungsanstalt Geisenheim, het instituut voor plantenziekten, universiteit Leibniz, Leibniz instituut voor Groenten en sierplantentteelt, Leibniz instituut voor agrarische techniek, Potsdam Bornim en de Landwirtschafskammer Niedersachsen. Daarbij wordt gekeken vanuit fysiologisch oogpunt alsook vanuit plantenziektekundig oogpunt naar het verschijnsel.

 

In 2009 en 2010 zijn op 2 aspergebedrijven in Niedersachsen de asperges van het ras Gijnlim gebruikt voor het project. Bij twee oogsten werden de asperges behandeld op verschillende methoden.

Daarbij werd ook gelet op de andere factoren die een rol zouden kunnen spelen:

Het wassen, machinale sortering en het wassen met ijswater.

De asperges werden vervolgens visueel beoordeeld. In totaal werden er 8000 stengels bekeken. Gelijktijdig werden de asperges op microscopisch niveau bekeken op weefselschade. Asperges die reeds bruinverkleuring hadden direct na de oogst, werden direct microscopisch onderzocht.

 

Bij het onderzoek kwam men er echter al snel achter dat er verschillende soorten bruinverkleuring zijn en dat deze niet uniform gedefinieerd waren. Binnen het project werden de verschillende varianten dan ook als volgt gedefinieerd:

Hierbij ziet men een typische roodbruine, vlekkerige verkleuring optreden. Deze worden het meest als kleine puntjes bij 1/3 van de steel aan de onderzijde gevonden, maar kunnen ook bij sterke aantasting op een groter deel van de asperge voorkomen. De symptomen kunnen voorkomen op de schubben, de kop en onder de schubben. Roest, ontstaat uitsluitend voor de oogst in het veld. Na de oogst treed hier geen verandering meer in op. Roest treedt vaak meer op bij lage temperaturen, waarbij de asperges dan ook langzamer groeien.

Hierbij ziet men vaak glazige oppervlaktes die na verloop van tijd bruin verkleuren. De vlekken zijn bij het begin moeilijk te herkennen en vertonen dan ook vaak bij de verkoop nog geen verschijnselen. Het verschijnsel treed dan ook vaak op tijdens de behandelingen na de oogst. In slechts enkele gevallen is dit verschijnsel net na de oogst zichtbaar.

Hierbij spreekt men van lichtbruine, oppervlakkige verkleuringen. Deze verkleuring treedt vaak op bij lange bewaring. Hier wordt dan ook een verband gelegd met de veroudering van de asperges. De verbruining kan ook optreden als gevolg van glazigheid. De verbruining komt overwegend voor na de oogst.

 

 

Uit microscopisch onderzoek kwam naar voren dat zowel bij de verbruining, alsook bij roest, er schade was aan de buitenste laag van de asperge (de kutikula). De cellen onder deze beschadigde kutikula raken verzwakt. Roest wordt vaak gekenmerkt door afgestorven weefsel. Vaak zijn daarbij de huidmondjes beschadigd. In de meeste gevallen werden op deze plekken ook schimmels gevonden. De plant reageert hierop vaak door de omringende cellen te laten afsterven om zo een verdere aantasting van de schimmel te voorkomen. De daaropvolgende bruinverkleuring veroorzaakt de typische roestverkleuring. Naast de bekende schimmels Rhizoctonia en Fusarium werden ook zeer vaak endofytische schimmels (DSE) gevonden als oorzaak van roest. In 2010 werd op andere schimmels gecontroleerd als het voorgaande jaar. Het is nog niet duidelijk of er een verband is tussen de weersomstandigheden en het optreden van bepaalde schadelijke organismen. Daar zou een groter onderzoek voor nodig zijn. Wel is op laboratoriumniveau al aangetoond dat enkele van deze andere schimmels in staat zijn om asperges aan te tasten.

 

Verbruining onderscheidt zich van roest voornamelijk door de afwezigheid van schadelijke schimmels. Het verschijnsel lijkt meer een verouderingsproces te zijn. De oorzaak van deze weefselschade bij asperges direct van het veld, wordt vermoedelijk veroorzaakt door abiotische factoren in de bodem. Maar aangezien verbruining en roestvorming op een stengel naast elkaar kunnen voorkomen, is het niet uit te sluiten dat schimmels ook de verzwakte cellen aantasten. Dat bemoeilijkt dan ook het onderzoek naar de oorzaak van bruinverkleuring in het veld.

 

Bij de symptomen glazigheid, en verbruining op monsters uit het verwerkingsproces worden vaak ook beschadigde cellen gevonden van de buitenste laag zonder schimmels. Zelfs kleine beschadigingen kunnen zich in de rest van de keten sterk ontwikkelen.

 

 

Bij het onderzoek werd er geen invloed gezien van het verwerkingsproces op de roestvorming. Voor het ontstaan van verbruining en glazigheid worden verschillende factoren onderzocht.

Zo werd er geen tot nauwelijks effect gezien op glazigheid en verbruining door het wassen van de asperges direct na de oogst (zowel handmatig als machinaal gewassen). Ook met ijswater werd geen significant effect gezien.

 

Wel vermoedt men een effect op glazigheid door het transport van de asperges op het bedrijf door wrijving en botsen van de asperges. Voor verbruining lijkt het geen effect te geven.

 

Het machinaal sorteren blijkt echter wel een sterk effect te hebben op glazigheid (maar niet direct voor verbruining). Bij beide proefbedrijven werd gevonden dat meer dan 50% van de asperges tekenen van glazigheid gaven. De glazigheid varieerde van 10% van de aspergestengel tot 25% (bij 25% van de stengels). Veel van deze asperges vertoonden vervolgens later bruinverkleuring. Men heeft vervolgens de machinale druk trachten na te bootsen, om de glazigheid te realiseren. Hieruit blijkt dat door mechanische druk en wrijving in combinatie met water de glazigheid ontstaat. De onderzoekers willen dan ook in 2011 het onderzoek vervolgen waarbij gekeken wordt wat de maximale waterdruk en mechanische omstandigheden mogen zijn.

 

Verder op het bedrijf, zag men dat in de koeling de glazigheid vaak sterk afnam, maar tegelijkertijd de verbruining toenam. Na 14 dagen had een groot deel van de asperges tot op 75% van de stengeloppervlakte verbruinde plekken.

 

In het handelskanaal ziet men na 24 uur bewaring geen toename in de glazigheid. Wel ziet men dat bij de hogere temperaturen de verbruining toeneemt. De daarmee gepaard gaande lage luchtvochtigheid bevordert dit vaak nog.

 

Het onderzoek zal in 2011 nog worden vervolgd.

 

 

Bij de meeste aspergetelers staat hij al in de agenda: op 28 juni wordt de tweede Internationale Asperge Demodag georganiseerd voor aspergetelers uit Nederland, België en Duitsland.

 

Het evenement staat weer bol van de demonstraties en heeft nu al meer deelnemers dan vorig jaar. Verschillende oogstmachines zoals volbedrooiers, selectiefoogsters en oogsthulpen worden in het veld gedemonstreerd. Maar ook beddenfrezen, machines voor de gewasbescherming, etc. worden gedemonstreerd. In de loods van het bedrijf zijn verschillende schilmachines, verpakkers, plantenkwekerijen etc. te zien en zullen de veredelingsbedrijven meer vertellen over hun rassen. 

 

De Internationale Asperge Demodag leent zich ook uitermate om eens bij te praten met uw collegatelers. Vorig jaar trok de dag meer dan 400 bezoekers uit Nederland, Duitsland en België. Een ideale gelegenheid dus om elkaar te treffen.

 

Evenals in 2010 wordt de dag georganiseerd op het bedrijf van Gebroeders Gubbels. De broers Walter en Ton zijn al de vijfde generatie die op het bedrijf asperges telen. Op een totale oppervlakte van ca. 30 hectare worden zowel witte, groene als paarse asperges geteeld. Het bedrijf heeft een proefveld aangelegd voor groene alsook witte asperges en is zo continu op zoek naar een verbetering van de teelt. Deze vooruitstrevendheid sluit goed aan bij het karakter van de Internationale Asperge Demodag. De organisatie is dan ook blij dat ook in 2011 het bedrijf als gastheer wil fungeren voor het evenement.

 

De internationale Asperge demodag is gratis te bezoeken van 14.00 uur tot 20.00 uur. Voor deze dag is er een website opengesteld waar u meer informatie kunt vinden: www.aspergedag.nl

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In Nederland spreken we vaak over aspergekevers, wanneer we het hebben over het aspergehaantje. Het haantje onderscheid zich van de kever door zijn zwarte schild met witte vlekken. De aspergekever heeft een oranje schild met zwarte vlekken.

Rond april kunnen de eerste aspergehaantjes al gevonden worden bij in het bijzonder 1- en 2-jarige percelen waarbij de eerste stengels doorkomen. Dit jaar werden de aspergehaantjes gemiddeld twee weken later gevonden dan vorig jaar (gegevens Duitsland). Het aspergehaantje veroorzaakt vraatschade aan de opperhuid van de stengel en aan het diepere weefsel van de stengels wat kan leiden tot het afsterven van de stengels. De larven eten de bladeren en skeleteren de scheuten wat leidt tot zwakke wortelen.

 

Het aspergehaantje overwintert als volwassen insect in resten van aspergestengels, onder loof en in de bodem en heeft twee generaties per jaar. Een tot twee weken na de winterrust (begin mei) kan een vrouwelijke kever tot wel 100 eieren leggen. De eieren worden enkel of in groepen (in rijen) bevestigd aan de asperge. De eieren zijn 1,3 tot 1,6 mm lang, grijsgroen van kleur en worden later zwartgroen van kleur. Vier tot zes dagen na het leggen van de eieren komen de larven tevoorschijn (6-8 mm). De larven eten vervolgens tot medio juni. Na circa twintig dagen verpopt de larve zich in de bodem in een spinsel. Eind juli zijn vervolgens de eerste kevers te vinden van de 2^e generatie aspergehaantjes. Men moet dus waakzaam zijn voor de volgende generatie kevers tijdens het seizoen.

 

Maatregelen

Wanneer er kevers gevonden worden (vanaf medio april), dient men een bestrijding uit te voeren. Een bestrijding wordt veelal uitgevoerd op de kevers in de ochtend of avond. Helaas zijn er in Nederland minder middelen toegestaan als in onze buurlanden België en Duitsland. Een inzet van Decis (adviesdosering: 300 ml/ ha) is naast het middel Spruzit het enige toegestane bestrijdingsmiddel. Vanuit LTO wordt getracht om meerdere middelen beschikbaar te krijgen. De beleidsregels rondom bijen en oppervlaktewater maken het vaak echter lastig om in Nederland de betreffende middelen toegestaan te krijgen.

 

 

 

Op intensief bewerkte grond wordt vaak meer organische stof afgebroken dan aangevoerd. Hierdoor verslechteren de groeiomstandigheden voor de plant. Vooral telers op lichte gronden merken dat de bodem in kwaliteit achteruit gaat. Hun opbrengsten worden lager en zij moeten vaker kunstgrepen toepassen om een teelt te laten slagen. Op initiatief van Flevoplant in Ens gaat het grote praktijknetwerk “Bouwen aan een vitale bodem” van start waarin telers samen de problemen en oplossingen in kaart brengen.

In vier regio’s in Nederland (Noordoostpolder, Drenthe, Limburg en Noord-Holland) gaan groepen van ongeveer tien telers aan de slag. Het zijn telers die veelal gebruik maken van dezelfde grond. Zij willen vooral van elkaar leren en samen met deskundigen zoeken naar manieren om de grond op een duurzame manier te gebruiken.

Lichte gronden zijn voor veel teelten geschikt en worden daarom intensief gebruikt voor akkerbouw, groenteteelt, bloembollenteelt en boomkwekerij. De intensieve teelten trekken echter een zware wissel op de organische-stofbalans; de bodemvoorraad wordt door de vele bewerkingen en hoge opbrengsten sneller afgebroken dan aangevuld. De aanvoer wordt bovendien bemoeilijkt omdat telers vanwege de aangescherpte fosfaatnormen steeds minder mest en andere bodemverbeteraars mogen aanvoeren.

Voor Jos Goossens, van Flevoplant in Ens (Noordoostpolder) werden de gevolgen enkele jaren geleden al pijnlijk duidelijk. Hij huurt jaarlijks ongeveer 100 hectare grond in de nabije omgeving voor de vermeerdering van aardbeienplanten. De zanderige grond rond Ens heeft bij een laag organische-stofgehalte nauwelijks bufferend vermogen meer. Zij houdt weinig water en voedingstoffen vast, waardoor er veel beregend en bijbemest moet worden. Bovendien leidt het gebrek aan water en voedingsmiddelen tot een zwakker gewas, dat gevoeliger wordt voor ziekten en plagen. Hierdoor neemt ook het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen toe, wat nadelig is voor het milieu en voor het rendement van de teelt.

 

Voor Flevoplant was dit enkele jaren geleden al aanleiding om de problemen in kaart te brengen. Binnen het project Agropark Flevoland, heeft het bedrijf samen met tuinbouwadviesbureau Hortinova en een groep collega-telers een aanzet gegeven tot een beter beheer van organische stof. In het praktijknetwerk krijgt dit initiatief een vervolg. Dat geldt ook voor de bakkenproef bij Flevoplant, waarmee het effect van verschillende soorten en hoeveelheden organische stof op plantengroei inzichtelijk wordt gemaakt. Hiervoor wordt nu grond uit de vier regio’s gebruikt.